Ηλεκτρονικές αγορές χωρίς εγγυήσεις παράδοσης: Το κενό προστασίας των καταναλωτών

Το τελευταίο διάστημα, με αφορμή τις εκτεταμένες καθυστερήσεις που καταγράφονται στη διανομή δεμάτων από την εταιρεία courier «ΕΛΤΑ Courier», το ζήτημα επανέρχεται δυναμικά στον δημόσιο διάλογο. Οι καταγγελίες καταναλωτών πληθαίνουν, ενώ η ισχύουσα νομοθεσία φαίνεται να αδυνατεί να δώσει σαφείς απαντήσεις και αποτελεσματικές λύσεις.

Στα περισσότερα ηλεκτρονικά καταστήματα, τα προϊόντα συνοδεύονται από ένδειξη «διαθεσιμότητας», όπως «1–3 ημέρες». Ωστόσο, η πληροφορία αυτή αφορά αποκλειστικά τον χρόνο προμήθειας του προϊόντος και όχι τον συνολικό χρόνο παράδοσης στον καταναλωτή.

Το αποτέλεσμα είναι ο καταναλωτής να προχωρά σε αγορά χωρίς να γνωρίζει πότε, ή αν θα παραλάβει το προϊόν. Η απουσία υποχρεωτικής αναγραφής χρόνου παράδοσης δημιουργεί ένα θολό τοπίο, στο οποίο η ευθύνη μετακυλίεται διαρκώς χωρίς ουσιαστικές συνέπειες.

Ο Ν. 2251/1994, παρότι αποτελεί το βασικό θεσμικό πλαίσιο για την προστασία του καταναλωτή, χαρακτηρίζεται από γενικόλογες διατυπώσεις και έλλειψη συγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων. Η ασάφεια αυτή αφήνει περιθώριο ερμηνειών, επιτρέποντας τόσο στα ηλεκτρονικά καταστήματα όσο και στις εταιρείες courier να αποποιούνται ευθυνών.

Ενδεικτικό είναι ότι σε περιπτώσεις πολύμηνων καθυστερήσεων, τα καταστήματα συχνά επικαλούνται αποκλειστικά την ευθύνη της μεταφορικής εταιρείας, παρά το γεγονός ότι η σύμβαση αγοράς συνάπτεται μεταξύ πωλητή και καταναλωτή.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία και τη σύμβαση πώλησης, υπεύθυνος για την παράδοση του προϊόντος παραμένει ο πωλητής. Η απόδειξη ή το τιμολόγιο εκδίδεται από το κατάστημα και όχι από την εταιρεία courier, γεγονός που καταδεικνύει ποιος φέρει την τελική ευθύνη απέναντι στον καταναλωτή.

Παρά ταύτα, στην πράξη, η έλλειψη συγκεκριμένων κυρώσεων οδηγεί σε αδιέξοδο. Χαρακτηριστικό είναι, προσωπικό παράδειγμα, μια παραγγελία από της 7 Ιανουαρίου του 2026 έχει κολλήσει στην διαλογή των ΕΛΤΑ courier και κοντεύει να κλείσει ένα μήνα χωρίς να έχει φτάσει στο κατάστημα παράδοσης. Σκεφτείτε πότε θα φτάσει στα χέρια μου.

Ειδικοί και ενώσεις καταναλωτών επισημαίνουν την ανάγκη άμεσης νομοθετικής παρέμβασης. Μεταξύ των προτάσεων που κατατίθενται είναι η υποχρεωτική αναγραφή, σε κάθε προϊόν ηλεκτρονικού εμπορίου:

Παράλληλα, ζητείται η πρόβλεψη κλιμακωτής αποζημίωσης σε περίπτωση υπέρβασης του δηλωμένου χρόνου παράδοσης, ώστε να υπάρχει πραγματικό αντικίνητρο για τις καθυστερήσεις.

Η επανεξέταση του πλαισίου διανομής αγαθών μέσω εταιρειών courier κρίνεται πλέον αναγκαία. Χωρίς σαφείς κανόνες, δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα και ουσιαστικούς ελέγχους, η προστασία του καταναλωτή παραμένει θεωρητική.

Σε μια εποχή όπου το ηλεκτρονικό εμπόριο αποτελεί καθημερινότητα, η διασφάλιση της έγκαιρης και αξιόπιστης παράδοσης δεν μπορεί να αποτελεί προαιρετική υποχρέωση, αλλά θεμελιώδες δικαίωμα.